Feeds:
เรื่อง
ความเห็น

วันที่ 7 สิงหาคม 2557 ได้มีโอกาสฟังบรรยายและฝึกอบรมเรื่อง How to help students learn &  using social media in medical education  จัดโดย งานแพทยศาสตร์และบัณฑิตศึกษา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยากรโดย นพ. Rajin Arora รองผู้อำนวยการสำนักงานบริหารโครงการร่วมผลิตแพทย์เพิ่มเพื่อชาวชนบท (สบพช) หรือ CPIRD  http://mededtweet.blogspot.com ได้รับความรู้มากมาย จะขอนำประเด็นสำคัญมาสรุปไว้ดังนี้ค่ะ

  • ควรทำความเข้าใจ Peter Sheahan’s Generation Gap ของคนรุ่น Baby Boomers, Gen X, Gen Y ซึ่งมีประเด็นความสนใจที่แตกต่างกัน
  • ทฤษฎีการเรียนรู้ของ Kolb’s Experiential learning cycle ซึ่งเป็นวงจรที่เริ่มต้นจาก concrete experience (ไปฟังบรรยาย ก็แค่ได้ฟัง / hear ไม่ใช่ learn) -> reflective observation  -> abstract conceptualization (สรุปเป็นของตัวเอง) -> active experimentation
  • คำพูดเก่าแก่ แต่ยังใช้ได้อยู่จนทุกวันนี้คือ Learning by Doing ของ John Dewey, 1859-1952 (การเรียน จะให้รู้ ต้องมี hand-on)
  • 6 Grasha-Ruechmann Learning Styles สไตล์การเรียนของนักศึกษา ประเภทต่างๆ ได้แก่ 1. Competitive 2. Collaborative 3. Avoidant 5. Dependent 6. Indepedent
  • 5 Grasha Teaching Styles สไตล์การสอนของอาจารย์ประเภทต่างๆ ได้แก่ 1. Expert 2. Formal Authority 3. Personal Model (อาจารย์ที่เป็น role model จะเป็น internal motivation ของนักศึกษา) 4. Facilitator (สนับสนุนส่งเสริม) 5. Delegator (มอบหมายงาน)  ซึ่งเราสามารถเข้าไปทำแบบสอบถามออนไลน์ Teaching Style Survey เพื่อดูว่า เราเป็นอาจารย์แบบไหน ได้ที่เว็บไซต์ http://www.longleaf.net/teachingstyle.html
  • ต้องเข้าใจความหมายของการเรียนรู้ด้วยตนเอง (Self-Learning) ว่ามี 4 ประเภท คือ 1. Dependent Directed-self learning (DDSL) 2. Dependent self-directed learning (DSDL) 3. Independent Directed-self learning (IDSL) 4. Independent self-directed learning (ISDL) เป็น continuous professional development ตามลำดับขั้น เช่น DDSL เป็นการสอนระดับปริญญาตรี (อาจารย์แนะนำหัวข้อหรือสิ่งที่ต้องเรียน และเมื่อเรียนแล้วต้องกลับมาปรึกษาอาจารย์) DSDL เป็นการสอนระดับปริญญาโทและเอก หรือ PBL ของนักศึกษาแพทย์ (นักศึกษาหาหัวข้อหรือสิ่งที่ต้องเรียนเอง และเมื่อเรียนแล้วต้องกลับมาปรึกษาอาจารย์) IDSL เป็นการใช้ learning package เช่น e-learning (อาจารย์แนะนำหัวข้อหรือสิ่งที่ต้องเรียน ให้นักศึกษาไปเรียนด้วยตัวเอง) และ ISDL เช่น การทำวิจัย, CPD และการใช้ MOOCs เป็นต้น (นักศึกษาหาหัวข้อหรือสิ่งที่ต้องเรียนเอง และศึกษาด้วยตัวเอง)
  • ความสำเร็จของ self-learning อยู่ที่ “instructional design” 
  • การสอนแบบ lecture เกิดขึ้นในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 ซึ่งต้องมีการผลิตทุกอย่างเป็น mass แต่ที่จริงสมัยก่อนเราเรียนรู้แบบกลุ่มทั้งนั้น เราควรเลือกว่าบางอย่างต้อง lecture แต่บางอย่างอาจต้องใช้ self-learning
  • จากงานวิจัยในปัจจุบัน พบว่าการเรียนแบบ Problem-based learing หรือ PBL นั้นอาจมีข้อเสีย มากกว่าข้อดี และใช้ไม่ได้ผล
  • การใช้เทคโนโลยีช่วยในการสอน เช่น การใช้ M-learning หรือใช้ mobile devices หรือ gadgets ต่างๆ การใช้ e-learning หรือการเรียนการสอนผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ทุกประเภท
  • การบริหารจัดการ e-learning มีประเด็นที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ network, hardware, software และ content
  • เราใช้ e-learning ไปเพื่ออะไร : Replacement (ทดแทน), Complement (แถมให้), Supplement (สอนเสริม), หรือ Requirement (ส่วนหนึ่ง) — แบบ complement ไม่ค่ยแนะนำ เพราะเสียเวลาทำ
  • การใช้ social media ในการเรียนการสอน จะช่วย improve knowledge, attitudes และ skills
  • ตัวอย่างของ social media เช่น wiki, blog, twiiter, facebook, google app for education (google drive, google form, google calendar, google classroom)
  • ประเด็นสำคัญที่ต้องพิจารณาคือ การเรียนต้องเกิดจาก motivation ของนักศึกษา ทั้ง internal และ external นักศึกษาอยากเรียนเอง / การเลือกกระบวนการเรียนที่จะใช้ ควรคำนึงถึงหลักการของ self-learning 4 ประเภท  ต้องมี reflection, collaboration, feedback ประเมินว่านักศึกษาได้เรียนรู้แล้วจริง เป็น assessment for learning (ประเมินเพื่อการเรียนรู้) ไม่ใช่ assessment of learning (ประเมินแค่เก็บคะแนน) / ให้นักศึกษามี engagement  และสุดท้ายคือ อาจารย์ต้องมี ICT literacy

พระโพธิปักขิยธรรม 37 ประการ แนวปฏิบัติที่บริบูรณ์เพื่อความดับทุกข์
(ฺBodhipakkhiya-dhamma: Qualities contributing to enlightment)

castle
สติปัฏฐาน 4 (Satipatthana 4)

ที่ตั้งของสติ การตั้งสติกำหนดพิจารณาสิ่งทั้งหลายให้รู้เห็นตามความเป็นจริง (Foundation of mindfulness)

  1. กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน  (contemplation of the body: mindfulness as regards the body) คือ การตั้งสติกำหนด พิจารณากายให้รู้เห็นตามจริงว่าเป็นเพียงแต่กาย ไม่ใช่บุคคลตัวตนเราเขา
  2. เวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน (contemplation of feelings: mindfulness as regards feelings) คือ การตั้งสติกำหนด พิจารณาเวทนา ให้รู้เห็นตามจริงว่า เป็นเพียงแต่เวทนา ไม่ใช่บุคคลตัวตนเราเขา
  3. จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน (contemplation of mind: mindfulness as regards mental conditions) คือ การตั้งสติกำหนด พิจารณาจิต ให้รู้เห็นตามจริงว่า เป็นเพียงแต่จิด ไม่ใช่บุคคลตัวตนเราเขา
  4. ธัมมานุปัสสนาสติปัฏฐาน (contemplation of mind-objects: mindfulness as regards ideas) คือ การตั้งสติกำหนด พิจารณาธรรม ให้รู้เห็นตามจริงว่า เป็นเพียงแต่ธรรม ไม่ใช่บุคคลตัวตนเราเขา


สัมมัปปธาน 4 (Sammappadhana 4)

ความเพียรชอบเพื่อละอกุศลเก่า ทำกุศลใหม่ (Right exertions: great or perfect efforts to overcome and develop)

  1. สังวรปธาน (the effort to prevent; effort to avoid) คือ เพียรระวังยับยั้งบาปกุศลที่ยังไม่เกิด มิให้เกิดขึ้น
  2. ปหานปธาน (the effort to abandon; effort to overcome) คือ เพียรละบาปอกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว
  3. ภาวนาปธาน (the effort to develop) คือ เพียรทำกุศลธรรมที่ยังไม่เกิด ให้เกิดมีขึ้น
  4. อนุรักขณาปธาน (the effort to maintain) คือ เพียรรักษากุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว ให้ตั้งมั่น และให้ยิ่งเจริญขึ้นไป


อิทธิบาท 4 (Iddhipada 4)

คุณธรรมที่นำไปสู่ความสำเร็จแห่งผลที่มุ่งหมาย (part of accomplishment; basis for success)

  1. ฉันทะ (will; zeal; aspiration) คือ ความพอใจ ความใผ่ใจรักจะทำสิ่งนั้นอยู่เสมอ และปรารถนาจะทำให้ได้ผลดียิ่งๆ ขึ้นไป
  2. วิริยะ (energy; effort; exertion; perseverance) คือ ความเพียร หมั่นประกอบสิ่งนั้นด้วยความพยายาม แข้มแข็ง อดทน ไม่ท้อถอย
  3. จิตตะ (thoughtfulness; active thought; dedication) คือ ความคิดมุ่งไป ตั้งจิตรับรู้ในสิ่งที่ทำและทำสิ่งนั้นด้วยความคิด เอาจิตฝักใฝ่ อุทิศตัวอุทิศใจให้กับสิ่งที่ทำ
  4. วิมังสา (investigation; examination; reasoning; testing) คือ ความไตร่ตรอง หรือทดลอง หมั่นใช้ปัญหาพิจารณาใคร่ครวญ ตรวจหาเหตุผลและตรวจสอบข้อยิ่งหย่อนในสิ่งที่ทำนั้น มีการวางแผน วัดผล คิดค้นวิธีแก้ไขปรับปรุง


อินทรีย์ 5 (Indriya 5)

ธรรมที่เป็นใหญ่ในกิจของตน (controlling faculty)

  1. สัทธา (confidence) ความเชื่อ
  2. วิริยะ (energy) ความเพียร
  3. สติ (mindfulness) ความระลึกได้
  4. สมาธิ (concentration) ความตั้งมั่นในจิต
  5. ปัญญา (wisdom) ความรู้ทั่วชัด


พละ 5 (ฺBala 5)

ธรรมอันเป็นพลัง เป็นหลักปฏิบัติทางจิตให้ถึงความหลุดพ้นโดยตรง (power; strenght; force)

  1. สัทธาพละ (power of confidence) คือ กำลังของศรัทธา เป็นกำลังต่อต้านอกุศลธรรม คือ ความไม่เชื่อ
  2. วิริยะพละ (power of energy) คือ กำลังของความเพียร เป็นกำลังต่อต้านอกุศลธรรม คือ ความเกียจคร้าน
  3. สติพละ (power of mindfulness) คือ กำลังของสติ เป็นกำลังต่อต้านอกุศลธรรม คือ ความประมาทเลินเล่อ
  4. สมาธิพละ (power of concentration) กำลังของสมาธิ เป็นกำลังต่อต้านอกุศลธรรม คือ ความฟุ้งซ่านแห่งจิต
  5. ปัญญาพละ (power of wisdom) คือ กำลังของปัญญา เป็นกำลังต่อต้านอกุศลธรรม คือ โมหะ หรืออวิชชา


โพชฌงค์ 7 (Bojjhanga 7)

ธรรมอันเป็นองค์ประกอบเพื่อความรู้แจ้ง (enlightment factors)

  1. สติ (mindfulness) คือ ความระลึกได้ สำนึกพร้อมอยู่ ใจอยู่กับกิจ
  2. ธัมมวิจยะ (truth investigation) คือ ความเฟ้นธรรม ความสอดส่องสืบค้นธรรม
  3. วิริยะ (energy) คือ ความเพียร
  4. ปิติ (rapture) คือ ความอิ่มใจ
  5. ปัสสัทธิ (calmness) คือ ความผ่อนคลาย สงบเย็นกายใจ
  6. สมาธิ (concentration) คือ ความมีจิตตั้งมั่น จิตแน่วแน่ในอารมณ์
  7. อุเบกขา (equanimity) คือ ความมีใจเป็นกลางเพราะความเห็นตามจริง

มรรค 8 (Magga 8)

ทางมีองค์ 8 ประการอันประเสริฐ (the noble eightfold path)

  1. สัมมาทิฏฐิ (right understanding) คือ เห็นชอบ
  2. สัมมาสังกัปปะ (right thought) คือ ดำริชอบ
  3. สัมมาวาจา (right speech) คือ เจรจาชอบ
  4. สัมมากัมมันตะ (right action) คือ กระทำชอบ
  5. สัมมาอาชีวะ (right livelihood) คือ เลี้ยงชีพชอบ
  6. สัมมาวายามะ (right effort) คือ พยายามชอบ
  7. สัมมาสติ (right mindfulness) คือ ระลึกชอบ
  8. สัมมาสมาธิ (right concentration) คือ ตั้งจิตมั่นชอบ

castle2

หมายเหตุ : บันทึกความรู้ที่ได้จากผนังกำแพง ขณะเดินขึ้นบันไดเวียน 67 ขั้น รอบต้นซุงต้นใหญ่เป็นแกนกลางของปราสาท 3 ชั้น ไปสักการะพระบรมสารีริกธาตุ บนยอดโลหะปราสาท วัดราชนัดดาวรวิหาร เกาะรัตนโกสินทร์ เมื่อวันอาทิตย์ที่ 20 กรกฎาคม 2557

KPI งานวิจัย

31 ม.ค. 57 ไปประชุมเชิงปฏิบัติการ เพื่อกำหนด KPI ด้านวิจัย เพื่อผลักดันสู่ความเป็นมหาวิทยาลัยวิจัย ที่ห้องประชุมชั้น 12 อาคารศูนย์วิจัยการแพทย์ศิริราช (SiMR) .. ได้ความรู้จากการบรรยายของท่านผู้บริหารระดับสูงของมหาวิทยาลัย เลยขอเก็บบันทึกเอาไว้ค่ะ

siriraj

  • ต้องหาให้เจอว่าใครคือ customer งานวิจัย? งานวิจัยต้องตอบโจทย์ความต้องการของ customer ทำให้ customer เข้ามามีส่วนร่วมและได้รับประโยชน์จากผลงานวิจัยนั้น งานวิจัยต้องเป็น customer-oriented research และตอบสนองต่อวิสัยทัศน์ของมหาวิทยาลัย
  • customer อาจแบ่งตามวัตถุประสงค์ของงานวิจัยด้านต่างๆ ได้แก่ งานวิจัยเชิงวิชาการ งานวิจัยเชิงพาณิชย์ งานวิจัยเชิงนโยบาย งานวิจัยเพื่อสังคม customer อาจเป็น partner งานวิจัยของเราทั้งในและต่างประเทศ customer อาจเป็นหน่วยงานที่สนับสนุนทุนวิจัยให้แก่เรา ทั้งในและต่างประเทศ
  • customer อาจไม่ใช่คนเดียวกันกับ users / consumers
  • ส่วนคำอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องได้แก่ buyers / payers / distributors / manufacturers / sponsors / advocators / regulators / stakeholders
  • พึงระลึกเสมอว่า งานวิจัย (research) กว่าจะกลายเป็นนวัตกรรมได้ ต้องอาศัยขบวนการหลายขั้นตอน ทั้ง development, design, engineering และ manufacturing
  • ดัชนีวัด PI (Performance Indicators) แบ่งออกเป็น 1. Leading indicators (วัดกระบวนการ) 2. Lagging indicators (วัดผลผลิต output / ผลลัพธ์ outcome)
  • ผลผลิต (outputs) ซึ่ง customers นำไปใช้ได้โดยตรง ได้แก่ บทความวิจัยตีพิมพ์ สิทธิบัตร ต้นแบบ ฐานข้อมูล sample banks ต่างๆ รวมทั้ง ทรัพยากรมนุษย์ เช่น นักศึกษาบัณฑิตศึกษา นักวิจัย ผู้รับการฝึกอบรม การวัด outputs ต้องมีทั้งเชิงปริมาณ และเชิงคุณภาพ
  • ผลลัพธ์ (outcomes) เป็นผลกระทบทางเศรษฐกิจ ทางสังคม และทางวิชาการในวงกว้าง ทั้งในระดับ short-term outcomes (วัดโดย defined customers) intermediate outcomes (วัดโดย customer’s customers) และ long term  outcomes (วัดโดย society หรือประเทศชาติ) การวัดทำได้ค่อนข้างยาก
  • วิธีการวัดต้อง identify ให้ออก ตาม logic model ของการวิจัย ไม่ว่าจะเป็น basic research หรือ research for industry แต่ละรายการคืออะไรบ้าง นับตั้งแต่ 1. research inputs -> 2. activity -> 3. outputs -> 4. for customers -> 5. short term outcomes -> 6. intermediate outcomes -> 7. long term outcomes

30 มกราคม 2557 ต้อนรับเทศกาลตรุษจีน บังเอิญอีกไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า จะต้องเดินทางไป study visit ที่ไต้หวัน เลยต้องหัดอ่านและทำความเข้าใจภาษาจีนเป็นการเบื้องต้นสักหน่อย … เริ่มต้นเรียนรู้จากคำมงคลในวันตรุษจีนนี้เลยค่ะ

New_Year_2014

ซินเจิ้งหรูอี้ ซินเหนียงฟาไฉ   新正如意  新年发财

ปีใหม่นี้ คิดหวังสิ่งใดขอให้สมหวังสมปรารถนา มีแต่ความสุขมั่งคั่ง โชคดีร่ำรวยตลอดปี

ซิน เหนียน ไคว้ เล่อ   新年快乐    สุขสันต์วันปีใหม่

กง สี่ ฟา ไฉ    恭喜发财    ขอให้ร่ำรวยมั่งคั่งยิ่งๆขึ้นไป

เหนียน เหนียน ฟา ไฉ    年年发财   ร่ำรวยตลอดไป

ซิน เหนียน จิ้น ปู้      新年进步     ขอให้ก้าวหน้ายิ่ง ๆ ขึ้นไป

ซิน เสี่ยง ซื่อ เฉิง     心想事成     ขอให้คิดในสิ่งใด สำเร็จในสิ่งนั้น

ว่าน ซื่อ หยู อี้    万事如意       ขอให้สำเร็จสมดั่งใจหมาย

จี๋ เสียง หยู อี้     吉祥如意       สมปรารถนา

ซื่อ ซื่อ หยู อี้        事事如意     ขอให้ทุก ๆ เรื่อง สมหวังดั่งใจหมาย

ฟู่ กุ้ย จี๋ เสียง      富贵吉祥    ขอให้มีแต่สวัสดิมงคลโชคดีร่ำรวย

เห่าย วิ่น เหนียน เหนียน    好运年年   โชคดีตลอดไป

อี้ ฝาน เฟิง ซุ่น     一帆风顺      ทุกอย่างราบรื่น

ซื่อ ซื่อ ซุ่น ลี่     事事顺利       ทุกเรื่องราบรื่น

กง จั้ว ซุ่น ลี่     工作顺利       ขอให้ทำงานโดยราบรื่น

คาย จาง จวิ้น ฟา      开张骏发    ขอให้เริ่มงานใหม่มีแต่รุ่งเรือง

ไฉ เอวี๋ยน กว่าง จิ้น    财源广进     ขอให้มีทุนทรัพย์กว้างใหญ่ไพศาล

ซิน ชุน ต้า จี๋      新春大吉       ขอให้ประสบมหามงคล

คาย เหมิน ต้า จี๋     开门大吉      ขอให้เปิดประตูรับแต่สิ่งมหามงคล

เจา ไฉ่ จิ้น เป่า     招财进宝      กวักเงินกวักทอง

ยื่อ ยื่อ โหย่ว เจี้ยน ไฉ     日有见财     ทุกๆ วันมีแต่ร่ำรวย

ยื่อ จิ้น โต้ว จิน  日进斗金     ทุกวันมีโชคมีชัย ชัยชนะเงินทองเข้ามาทุกวัน

เหนียน เหนียน โหย่ว อวี๋   年年有余      ขอให้ทุกๆ ปีเหลือกินเหลือใช้

อิ้ เปิ่น ว่าน ลี่   一本万利     ลงทุนสิ่งใด กำไรมหาศาล

อี้ เซิง ผิง อัน       一生平安    ชีวิตนี้สงบสุขสันติ

ต้า จี๋ ต้า ลี่     大吉大利      กำไรมีแต่เพิ่มพูน

ฮวา คาย ฟู่ กุ้ย     花开富贵   ขอให้มั่งคั่งร่ำรวยวาสนาดังดอกไม้ผลิบาน

ฮั่ว หยู หลุน จ้วน       货如轮转    ขอให้ค้าขายคล่องดั่งล้อหมุนไปข้างหน้า

เซิง หัว เหมย หม่าน     生活美满   ขอให้ชีวิตเต็มไปด้วยสิ่งสวยหรู

เซิง อี้ ซิง หลง     生意兴隆     ขอให้การค้ามีแต่เจริญรุ่งเรือง

ปู้ ปู้ เกา หลง       步步高隆     ขอให้ทุกก้าวย่างมีแต่รุ่งเรือง

หวง จิน ว่าน เหลี่ยง    黄金万两    มั่งมีทองคำมากล้นทวีคูณ

หลง หม่า จิน เสิน       龙马精神    สุขภาพแข็งแรง

เซิน ถี่ เจี้ยน คัง       身体健康    ขอให้มีสุขภาพแข็งแรงร่างกายสมบูรณ์

ซวง โซ่ว    双寿     อายุวัฒนะทวีคูณ

อู่  ฝู หลิน เหมิน    五福临门     ขอให้ความสุขทั้งมวลมาเยือนถึงที่

ซื่อ จี้ ผิง อัน      四季平安       ขอให้แคล้วคลาดตลอดปี

ซุ่ย ซุ่ย ผิง อัน     岁岁平安       ขอให้ตลอดชีวิตมีแต่สุขสันต์ร่มเย็น

ซ่าง ลั่ว ผิง อัน       上落平安      ขอให้ขึ้นเหนือล่องใต้มีแต่สวัสดิภาพ

ชู ยู่ ผิง อัน         出入平安       ขอให้เดินทางไปกลับโดยปลอดภัย

เหอ เจียะ ผิง อัน     合家平安      ขอให้ทุก ๆ คนมีแต่ความสงบร่มเย็น

จิน อวี้ หม่าน ถัง     金玉满堂    ขอให้มีทรัพย์สมบัติเต็มบ้านเต็มเรือน

สี่ ชี่ หม่าน ถัง       喜气满堂   บรรยากาศมงคลเต็มหอห้อง

กง เฮ้อ ซิน สี่       恭贺新禧    ขอให้มีแต่เรื่องมงคลน่ายินดี

อิ๋ง ชุน เจีย ฝู       迎春接福    ขอให้รับปีใหม่รับความสุขสม

ยะถา วาริวะหา ปูรา | ห้วงน้ำที่เต็ม ย่อมยังสมุทรสาคร

ปะริปูเรนติ สาคะรัง | ให้บริบูรณ์ได้ฉันใด

เอวะเมวะ อิโต ทินนัง | ทานที่ท่านอุทิศให้แล้วในโลกนี้ ย่อมสำเร็จ

เปตานัง อุปะกัปปะติ | ประโยชน์แก่ผู้ที่ละโลกนี้ไปแล้ว ได้ฉันนั้น

อิจฉิตัง ปัตถิตัง ตุมหัง | ขออิฏฐผลที่ท่านปรารถนาแล้ว ตั้งใจแล้ว

ขิปปะเมวะ สะมิชฌะตุ | จงสำเร็จโดยฉับพลัน

สัพเพ ปูเรนตุ สังกัปปา | ขอความดำริทั้งปวง (ของท่าน)

จันโท ปัณณะระโส ยะถา | จงเต็มที่เหมือนพระจันทร์วันเพ็ญ

มะณิ โชติระโส ยะถา | เหมือนแก้วมณีอันสว่างไสว ควรยินดี

สัพพีติโย วิวัชชันตุ | ความจัญไรทั้งปวงจงบำราศไป

สัพพะโรโค วินัสสะตุ | โรคทั้งปวงของท่านจงหาย

มา เต ภะวัตวันตะราโย | อันตรายทั้งหลายอย่ามีแก่ท่าน

สุขี ทีฆายุโก ภะวะ | ขอท่านจงเป็นผู้มีความสุข มีอายุยืน

อภิวาทะนะสีลิสสะ | นิจจัง วุฑฒาปะจายิโน | จัตตาโร ธัมมา วัฒฒันติ | อายุ วัณโณ สุขัง พะลัง |

พรสี่ประการคือ อายุ วรรณะ สุขะ พละ ย่อมเจริญแก่บุคคล ผู้มีปกติไหว้กราบ มีปกติอ่อนน้อม (ต่อผู้ใหญ่) เป็นนิตย์ ด้วยประการฉะนี้แล

31 ธันวาคม 2556 และ 1 มกราคม 2557
ขอบันทึกเหตุการณ์สำคัญในชีวิตอีกวันหนึ่ง เมื่อตัดสินใจจะไปสวดมนต์ข้ามปีที่หอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ หรือสวนโมกข์กรุงเทพ
ทั้งๆที่เตรียมความพร้อมของร่างกายเป็นอย่างดีมาหลายสัปดาห์แล้ว แต่พอถึงวันที่ 31 ก็เกิดอาการป่วยเหมือนจะเป็นไข้หวัดใหญ่ ปวดเมื่อยไปทั้งตัว และเริ่มเจ็บคอ แต่เมื่อตั้งใจแล้วยังไงก็จะไป เพราะโอกาสดีๆแบบนี้ ไม่ได้เกิดขึ้นได้ง่ายๆ และอยากรู้เหมือนกันว่า ธรรมโอสถ มีจริงหรือไม่ .. กัดฟันออกเดินทางจากบ้าน พร้อมกระเป๋าเป้ เสื้อแจ็กเก็ตแบบมีฮู้ด ถุงเท้า และผ้าพันคอ อย่างเต็มพิกัด
suanmok

  • ไปถึงสวนโมกข์ เวลา 17:30 น. เขากำลังสวดมนต์ทำวัตรเย็น มีโรงทานมาแจกอาหารมากมาย ราดหน้าเจเห็ดหอมร้อนๆ อร่อยและทำให้อาการดีขึ้น
  • อยู่ที่นี่ตั้งแต่ 6 โมงเย็นจนถึง 8 โมงเช้า รวมทั้งสิ้น 14 ชั่งโมง ฟังธรรมบรรยาย ฟังดนตรีธรรมะ ฟังเสวนา นั่งสมาธิ สวดมนต์ ฯลฯ เอาผ้าพลาสติกไปปูนั่งที่ลานสวนธรรม เลือกนั่งใกล้หน้าจอทีวีซึ่งถ่ายทอดสดชัดมากๆ คนเยอะมาก และทะยอยกันมาเยอะขึ้นอีกตอนใกล้ถึงเวลาเที่ยงคืน เห็นว่าประมาณ 4,000 คน แต่ห้องน้ำห้องท่าก็ไม่ได้ลำบาก ร้านหนังสือมีคนซื้อเยอะมาก มีคนมาตั้งโรงทานแจกอาหารกันตลอดทั้งคืน มีสถานีอนามัยมาแจกยาด้วย เลยไปขอ paracetamol ขององค์การเภสัชกรรมมากิน 1 แผง
  • พระอาจารย์ที่มาสาธยายธรรม เป็นระยะตลอดทั้งคืนจนถึงก่อนรุ่งสาง คือ พระอาจารย์สิงห์ทอง เขมิโย พระอุปัฏฐากซึ่งคอยรับใช้ปรนนิบัติท่านพุทธทาสเป็นเวลากว่า 20 ปีจนท่านมรณภาพ และพระอาจารย์นวลจันทร์ กิตติปัญโญ พระวิปัสสนาจารย์จากธุดงค์สถานที่พักสงฆ์วิวัฏฏ อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย
  • nauljan

  • กิจกรรมที่มีเป็นระยะล้วนน่าสนใจมาก พระอาจารย์นวลจันทร์บอกว่าธรรมะไม่ได้มีด้านเดียว ดังนั้นเราจึงได้ฟังดนตรีและการขับร้องเพลงเพราะๆที่มีความหมายธรรมะ ตลอดทั้งคืน โดยนักแต่งเพลงชื่อดังคือคุณธเนศ วรากุลนุเคราะห์ กิจกรรมเสวนาโดยคุณอ้อม สุนิสา สุขบุญสังข์ คุณนุ่น ศิรพันธ์ วัฒนจินดาจากรายการพื้นที่ชีวิต คุณพัทธ์อิทธิ์ จินต์วุฒิ ผู้เขียนหนังสือ “จากนักโทษ สู่ นักธรรม” อดีตนักโทษประหารลูกศิษย์พระอาจารย์นวลจันทร์ และคุณหมอบัญชา พงษ์พานิช เลขานุการมูลนิธิหอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ โต้โผใหญ่ของงานนี้
  • สไตล์คำสอนธรรมะของที่สวนโมกข์ จะแตกต่างจากวัดอื่นๆ ที่เรามักจะไปทำบุญกัน ไม่สามารถอธิบายให้ฟังตรงนี้ได้ แต่อยากจะบอกว่า นี่เป็นเส้นทางที่เราเลือกแล้ว เลือกที่จะเดินไป ยกตัวอย่างได้นิดหน่อย ท่านพุทธทาสบอกว่า “พรปีใหม่” ใครให้ไม่ได้หรอก ต้องทำเอง พระอาจารย์นวลจันทร์บอกว่า เราต้องดูแลร่างกายให้ดี ให้ผ่อนคลาย ปฏิบัติธรรมอย่าทำด้วยความเครียด ไม่ได้ไปสู้รบกับใคร เวลาไฟไหม้ไม่ต้องไปพยายามดิ้นรนเพื่อจะดับ เพียงแต่อย่าเติมฟืนเข้าไป เมื่อมันไม่มีเชื้อเพลิงเติมเข้าไปเดี๋ยวมันก็มอดดับเอง เพราะเป็นอนิจจัง ส่วนพระอาจารย์สิงห์ทองบอกว่า ต้องมีขัดติคือความอดทน พระที่เคร่งครัดนอน 4 ทุ่ม ตื่นตี 1 ลุกขึ้นมาปฏิบัติธรรมเป็นเรื่องธรรมดา ให้ทำความดีตลอดเวลา จนกระทั่งความเลวเข้ามาแทรกไม่ได้ เมื่อทำความดีแล้ว ไม่มีอะไรต้องกลัว ท่านพุทธทาสตอนมรณภาพ ท่านยังเรียกว่า ตื่นๆ เราจะไปแล้ว หน้าตาเฉยไม่ได้กลัวตายแม้แต่น้อยเลย
  • ได้ฟังเทปเสียงของท่านพุทธทาสบรรยายเป็นภาษาปักษ์ใต้ด้วย หาฟังได้ยาก ท่านบอกว่าศีล 5 มีรายละเอียดลึกซึ้งกว่าที่เราคิด ตัวอย่างเช่น ศีลข้อ 3 กาเมสุมิจฉาจาร คือประพฤติผิดในกามทั้งหลาย ไม่ได้หมายถึงการประพฤติผิดในฐานะชู้สาวอย่างเดียว มันแคบเกินไป แม้แต่เด็กๆก็ต้องถือศีลข้อที่ 3 นี้เช่นกัน คือไม่ประพฤติผิดในของรักของใคร่ของบุคคลอื่น เช่น ตุ๊กตาหรือเป็นของเล่นที่เป็นของรัก เป็นต้น
  • พอใกล้เที่ยงคืน พากันนั่งสมาธิจนกว่าจะได้ยินเสียงระฆังเปลี่ยนวันใหม่ สมาธินิ่งและเกิดปิติ เป็นการข้ามปีใหม่ที่สมบูรณ์แบบจริงๆ
  • หลังตีหนึ่ง คนทะยอยกลับบ้่าน มีคนอีกหลายร้อย ที่ไม่กลับ แต่ปฏิบัติเนสัชชิก คือ การปฏิบัติบูชาอยู่ในอิริยาบถ ยืน เดิน นั่ง (แต่ห้ามนอน) ตั้งแต่ตี 1 จนถึงตี 4 แต่ถ้าใครทนง่วงไม่ไหว ก็เข้าไปนอนในอาคาร ที่นิยมมาก และนอนกันเป็นแถวๆ เลย คือที่ห้องปฏิบัติธรรมชั้น 2 ซึ่งเราคุ้นเคยมาก เพราะเป็นห้องที่มาเรียนคู่มือมนุษย์รุ่นที่ 7 เมื่อหลายสัปดาห์ก่อน
  • เราตัดสินใจไม่นอน ย้ายที่นั่งมาใกล้ๆ จะได้เห็นพระอาจารย์ทั้งสองท่าน ซึ่งสาธยายธรรม และบอกให้อดทน ฝ่าความง่วง ความหนาว และความเจ็บไปให้ได้ ประมาณตี 2 ถึงตี 4 อากาศหนาวจัดทะลุเสื้อแจ๊กเก็ตเข้ามา เย็นถึงกระดูก ปวดขาไปหมด ขยับเปลี่ยนท่านั่งไปมาระหว่างพับเพียบกับขัดสมาธิอยู่นั่นแหละ ส่วนเรื่องง่วงไม่ต้องพูดถึง แต่ในที่สุด ก็ผ่านมาได้ จบเนสัชชิกเวลาตี 4 ได้สำเร็จ
  • พักเตรียมสวดมนต์ทำวัตรเช้าตอนตี 4 ครึ่ง แต่เราไม่ไหวแล้ว มุดเข้าไปหาที่นอนในห้องโถงปฏิบัติธรรมชั้น 2 มีคนจับจองมุมต่างๆ นอนกันเป็นแถวบนพื้นกระดาน ทั้งหญิงและชาย ไม่มีใครสนใจใคร ที่เดียวที่เหลืออยู่พอเอาเป้หนุนหัวนอนได้ คือหน้าพระพุทธรูปในห้องนั่นเอง
  • ตื่นมาอีกทีตีห้าครึ่ง เตรียมการใส่บาตรแบบสาธิต พระป่าจะนั่งเป็นแถว ให้เราใส่เฉพาะข้าวสวย และของแห้ง ส่วนอาหารคาวหวานจะจัดวางบนโต๊ะยาว เวลาจะฉัน พระจะมาพิจารณาอาหารคือเลือกตักใส่บาตรเอง แล้วกลับไปนั่งฉันที่เดิม เช้านี้คนใส่บาตรเยอะมาก เข้าแถว 2 ชั่วโมงยังไม่หมด
  • ในกระเป๋าเป้มีทุกอย่าง ยกเว้นสายชาร์ตแบตโทรศัพท์มือถือ ทำให้เราไม่ได้ถ่ายภาพ เล่น FB หรือดูนาฬิกา ข้อดีคือ มีสมาธิมากขึ้น ไม่รู้เวลา ทำให้ 14 ชั่วโมงที่สวนโมกข์กรุงเทพ ในวันข้ามไปยังปีพุทธศักราช 2557 เป็นไปอย่างน่าประทับใจเป็นที่สุด และสรุปว่าอาการป่วยทำอะไรเราไม่ได้จริงๆ

อานาปานสติ

อานาปานสติ 16 ขั้นนี้ ถอดความและสรุปจากการฟัง MP3 เสียงคำสอนของท่านพุทธทาส .. เป็นการสาธยายธรรมที่เข้าใจง่ายและดีที่สุดเท่าที่เคยฟังมา ทำให้เข้าใจอานาปานสติได้ดีมากขึ้น แต่ก็ยังน้อยนิดเพราะยังไม่ได้ฝึกปฏิบัติ กรุณาอย่านำไปอ้างอิงใดๆ เป็นอันขาดนะคะ เพราะบันทึกเอาไว้อ่านเอง และตั้งใจจะเริ่มฝึกปฏิบัติอย่างจริงจัง ตั้งแต่ปีใหม่ 2557 นี้

  • หมวดที่ 1  กายานุปัสสนา ลมหายใจนั้นเป็นกายลม ส่วนร่างกายเป็นกายเนื้อ ให้ตามศึกษากายลม จนรู้จักกายลม และควบคุมกายลมได้
    • ขั้นตอนที่ 1 กำหนดลมหายใจยาว ว่าเป็นอย่างไร จนกระทั่งรู้จักมันเป็นอย่างดี
    • ขั้นตอนที่ 2 กำหนดลมหายใจสั้น ว่าเป็นอย่างไร จนกระทั่งรู้จักมันเป็นอย่างดี
    • ขั้นตอนที่ 3 รู้จักธรรมชาติของลมหายใจ รู้จักลักษณะลมยาว-ลมสั้น ลมหยาบ-ลมละเอียด ลมหายใจมีประโยชน์ในการหล่อเลี้ยงชีวิต และมีอิทธิพลต่อความรู้สึกสุขทุกข์ การควบคุมลมหายใจได้จะทำให้สงบเย็น ลมหายใจที่ฝึกฝนดีแล้ว จะทำให้ร่างกายมีสมรรถนะมาก (บางคนอาจถึงขั้นฌาน แต่อย่างเรายังไม่จำเป็น)
    • ขั้นตอนที่ 4 ทำลมหายใจให้สงบระงับ สร้างนิมิตขึ้นมา กำหนดไปที่นิมิตนั้น ทำนิมิตให้ละเอียดลงไป เมื่อลมหายใจละเอียดลงไปเรื่อยๆ ร่างกายก็จะสงบระงับ ความลับของธรรมชาติคือ ถ้าเราต้องการจะรู้แจ้งแตกฉานในสิ่งใด ให้เอาสิ่งนั้นมากำหนดทุกครั้งที่ลมหายใจเข้า-ออก เราจะรู้จักและเข้าใจมันได้ดี
  • หมวดที่ 2 เวทนานุปัสสนา ตามศึกษาเวทนา จนรู้จักเวทนา และควบคุมเวทนาได้
    เวทนาคือความรู้สึก เมื่อมีอายตนะมาสัมผัส สุขเวทนาและทุกขเวทนา มีอิทธิพลอยู่เหนือจิตใจของคน ทุกคนขวนขวายเพื่อให้ได้เวทนาที่ดีกว่าเก่า เป็นทาสของเวทนา ได้ก็ทุกข์ ไม่ได้ก็ทุกข์ เราเอาชนะเวทนาที่เป็นทุกข์ได้ง่ายกว่าเวทนาที่เป็นสุข ปิติเวทนาและสุขเวทนาเป็นจิตสังขาร ทำให้จิตปรุงแต่งไปได้ทุกอย่าง
    • ขั้นตอนที่ 5 ปิติเวทนา เป็นความพอใจ ดีใจจนเนื้อเต้น ความอิ่มใจเมื่อประสบความสำเร็จ ให้กำหนดปิติขึ้นมา เรื่องอะไรก็ได้ กำหนดไปเรื่องๆ ชิมรสปิติ ซึมซับจนรู้จักว่าปิติเป็นอย่างไร จนกระทั่งมันหยุดฟุ้งซ่าน สงบระงับลงมาจนเหลือแต่สุข
    • ขั้นตอนที่ 6 สุขเวทนา กำหนดรู้สุข หรือปิติที่ระงับเย็นแล้ว ลดความกำเริบลงมาให้เหลือแต่สุข
    • ขั้นตอนที่ 7 กำหนดดูเวทนาที่ปรุงแต่งความคิดไปสารพัด เข้าใจปิติและสุขว่าปรุงแต่งจิต
    • ขั้นตอนที่ 8 ควบคุมจิต บังคับเวทนา ให้ปรุงแต่งน้อยลงหรือหยุดปรุงแต่ง ควบคุมจิตสังขารหรือเวทนา
  • หมวดที่ 3 จิตตานุปัสสนา ตามศึกษาจิต จนรู้จักจิต และควบคุมจิตได้ ใช้จิตให้เป็นประโยชน์ (เดิม จิตเป็นนาย ต้องเอาจิตมาใช้งานให้ได้)
    • ขั้นตอนที่ 9 เริ่มด้วยการรู้จักจิตทุกชนิด ทั้งที่รู้จักโดยประจักษ์ (เคยเจอแล้ว) และรู้จักโดยอนุมาน (ยังไม่เคยเจอ) มี 8 คู่คือ 1. รู้จักจิตที่กำลังมีราคะว่าเป็นอย่างไร และถ้าจิตไม่มีราคะจะเป็นอย่างไร 2. รู้จักจิตที่กำลังมีโทสะว่าเป็นอย่างไร และถ้าจิตไม่มีโทสะจะเป็นอย่างไร 3. รู้จักจิตที่กำลังมีโมหะว่าเป็นอย่างไร และถ้าจิตไม่มีโมหะจะเป็นอย่างไร 4. รู้จักจิตที่หดหู่ฟุ้งซ่านว่าเป็นอย่างไร และถ้าจิตไม่หดหู่ฟุ่งซ่านจะเป็นอย่างไร 5. รู้จักจิตนี้ที่ไม่มีคุณธรรมอันใหญ่หลวง และถ้าจิตที่มีคุณธรรมอันใหญ่หลวง ทำสมาธิขั้นสูงได้จะเป็นอย่างไร 6. รู้จักจิตนี้ที่ยังต่ำต้อย และรู้จักจิตอื่นที่ดีกว่าเหนือกว่าหรือไม่ (เช่น พระอริยเจ้า) 7. รู้จักจิตนี้ที่ไม่ตั้งมั่นมีกิเลสรบกวน และถ้าจิตที่ตั้งมั่นไม่มีกิเลสรบกวนจะเป็นอย่างไร 8. รู้จักจิตนี้ที่ยังไม่หลุดพ้น และถ้าจิตที่หลุดพ้นจะเป็นอย่างไร
    • ขั้นตอนที่ 10 บังคับจิตที่เศร้าสร้อย ให้บันเทิง เกิดปิติตามต้องการ
    • ขั้นตอนที่ 11 บังคับจิตให้ตั้งมั่น ตามต้องการ จิตที่ตั้งมั่น กิเลสมารบกวนไม่ได้ จิตไม่มีนิวรณ์ จิตบริสุทธิ์ เป็นการรวบรวมจิตที่ฟุ้งกระจาย ให้รวมกำลังเป็นจุดเดียว เป็นจิตที่แข็งกล้า (เหมือนเลนส์รวมแสง ที่ทำให้เกิดไฟลุกได้) จิตที่อบรมมาดีแล้ว จะเกิดจิตว่องไวในหน้าที่ (active) เหมือนดินเหนียวที่สามารถปั้นเป็นอะไรก้ได้
    • ขั้นตอนที่ 12 บังคับให้ปล่อย ให้จิตหลุดออกจากอุปาทาน ตามต้องการ
  • หมวดที่ 4 ธัมมานุปัสสนา คือการศึกษาธรรมะ สิ่งที่เป็นปัญหาทำให้เราเกิดทุกข์ เรากำลังยึดมั่นอะไรอยู่ ทนทุกข์ทรมานเพราะอะไร อะไรเป็นที่ตั้งแห่งการยึดมั่น เอาสิ่งนั้นแหละมาเป็นอารมณ์ เพราะยึดมั่นจึงเกิดทุกข์ ถ้าละความยึดมั่นได้จะไม่ทุกข์ ขันธ์ 5 เป็นของหนัก หนักเหมือนแบกของ ต้องวาง เวลามีดบาดนิ้วก็บาดแค่นิ้ว ไม่ใช่มีดบาดกู ที่จริงตัวตนนั้นไม่มี แต่เมื่อเกิดความรู้สึก เกิดการกระทำ จึงจะเกิดตัวตนขึ้นมา เกิดตัวกูผู้กระทำขึ้นมาทีหลัง
    • ขั้นตอนที่ 13 เห็นอนิจจัง เห็นความไม่เที่ยง เห็นว่าสังขารไม่เที่ยง เปลี่ยนแปลงไปตามเหตุปัจจัยที่ปรุงแต่งอยู่เป็นนิจ ทำจิตให้เป็นอิสระก็จะเห็น (เอาอะไรมาพิจารณาก็ได้) เช่น ลมหายใจก็ไม่เที่ยง ความสงบของกายก็ไม่เที่ยง จิตทุกชนิดก็ไม่เที่ยง ชีวิตก็ไม่เที่ยง เห็นความทุกข์ที่เกิดจากความไม่เที่ยง เราไปผูกพันกับสิ่งที่ไม่เที่ยงจึงเป็นทุกข์ ถ้าเราไม่ผุกพันก็ไม่ทุกข์ มันมีกฎธรรมชาติบังคับอยู่ คือ อิทัปปัจจยตา ปฏิจสมุบปบาท ทุกอย่างเป็นไปตามเหตุปัจจัย เมื่อเห็นสุญญตา (ว่างจากตัวตน) เห็นตถตา (มันเป็นเช่นนั้นเอง) ก็จะเห็นอตัมมยตา (ไม่ชั่วไม่ดี ไม่บวกไม่ลบ ไม่เอาอะไรทั้งนั้น) เห็นความจริงอย่างนี้
    • ขั้นตอนที่ 14 วิราคะ คลายออกจากสิ่งที่ยึดมั่น เบื่อหน่าย จางออก
    • ขั้นตอนที่ 15 เห็นนิโรธ คือความดับทุกข์ ค่อยๆดับทุกข์ลง
    • ขั้นตอนที่ 16 สลัดทุกสิ่งคืนธรรมชาติ ไม่มีอะไรยึดมั่นแล้ว โยนกลับไปให้เจ้าของ จบเรื่อง
ติดตาม

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 40 other followers