การคิดอย่างเป็นระบบ

7 พฤษภาคม 2552

โครงการฝึกอบรมเพื่อพัฒนาทักษะการทำงาน สำหรับบุคลากรคณะวิทยาศาสตร์ รุ่นที่ 1 วันนี้ฟังการบรรยาย เรื่อง “ความคิดเชิงระบบ”

ตัวเองมีความสับสนกับคำศัพท์ พวกคำว่า System Thinking และคำว่า Systematic Thinking … ไปค้นหาข้อมูลเพิ่มเติม จึงพบว่า Systems Thinking คือ การคิดเชิงระบบ คิดและเข้าใจในภาพรวมทั้งระบบ มองเห็นภาพรวม (Big Picture) สามารถเชื่อมโยงสิ่งต่างๆ เข้าด้วยกันได้ ประเภท “เด็ดดอกไม้สะเทือนถึงดวงดาว” หรือ Butterfly Effect … เป็นวินัยข้อที่ 5 (The Fifth Discipline) ของวินัย 5 ประการ ตามทฤษฎีของ Peter Senge เพื่อนำไปสู่การเป็นบุคคลเรียนรู้และองค์การแห่งการเรียนรู้ (สังเกตว่าของแท้ System ต้องเติม s ด้วยนะ)

ส่วน Systematic Thinking คือ การคิดอย่างเป็นระบบ แบบครบวงจร (Loop) PDCA คิดอย่างมีหลักการ มีการจัดระเบียบ คิดอย่างเป็นกระบวนการ และคิดอย่างมีเหตุผลในเชิงวิทยาศาสตร์

  • คิดแบบเป็นองค์รวม (Holistic) : หากแบ่งครึ่งระบบออกเป็น 2 ส่วน จะไม่ได้ 2 ระบบย่อย แต่จะทำลายระบบ (เปรียบเสมือน แบ่งควาย 1 ตัวออกจากกัน จะไม่ได้ควาย 2 ตัว)
  • คิดเป็นเครือข่าย (Network)
  • คิดเป็นลำดับชั้น (Hierarchy)
  • คิดแบบมีปฏิสัมพันธ์ต่อกัน (Interaction) : การเปลี่ยนแปลงของระบบย่อย จะมีผลต่อระบบใหญ่ด้วย แบบ Feedback to Relationship
  • คิดอย่างมีขอบเขต (Boundary)
  • คิดอย่างมีแบบแผน (Pattern)
  • คิดอย่างมีโครงสร้าง (System Structure)
  • คิดอย่างมีการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง (Adaptation)
  • คิดเป็นวงจรป้อนกลับ (Feedback-Loops)

เทคนิคแบบต่างๆ ที่ใช้ในการช่วยคิด

  • ใช้รูปแบบความคิด Mind Set ให้เป็นประโยชน์
  • ใช้แผนภูมิก้างปลา (Fish-bone Diagram)
  • ใช้แผนภูมิความคิด Mind Maps
  • ใช้คำถาม 5W2H
  • เปลี่ยนมุมมองปัญหา และอย่ายึดติดกับขอบเขตปัญหา

fish-bone

5W2H

  1. WHAT : กำลังทำอะไรอยู่
  2. WHY : ทำไมต้องทำ
  3. WHERE : ทำไมต้องทำที่นี่ ที่อื่นไม่ได้หรือ
  4. WHEN : ต้องทำเมื่อไหร่
  5. WHO : ใครต้องเป็นคนทำ คนอื่นทำได้ไหม
  6. HOW : ทำอย่างไร มีวิธีอื่นดีกว่าไหม
  7. HOW MUCH : เสียค่าใช้จ่าย งบประมาณเท่าไหร่

ฟังบรรยายเรื่องความคิด (Thinking) มาหลายครั้งแล้ว แต่บอกตรงๆ ว่า อยากเรียนเรื่อง “หยุดคิดให้จิตเงียบ” .. มากกว่า

Advertisements

10 thoughts on “การคิดอย่างเป็นระบบ

  1. คิดแบบมีปฏิสัมพันธ์ต่อกัน (Interaction) ช่วยอธิบายให้ได้หน่อยได้ไหมค่ะ หาไม่เจอเลย -____- หาหัวข้อเรื่องนี้ยากมาก ช่วยหน่อยนะค่ะ

  2. สนใจเรื่องการคิดอย่างเป็นระบบเหมือนกันครับ
    ไม่ทราบว่ามีแหล่งข้อมูลหรือ web ที่แนะนำที่จะศึกษาเรื่อง Systems Thinking กับ Systematic Thinking
    ส่วนเรื่องเทคนิคเคยศึกษามาบ้างและมีใช้อยู่บ้างเหมือนกัน

  3. ดีๆๆๆคับ
    ถ้าทุกคนคิดอย่างเป็นระบบ
    ก็คงไม่ต้องทะเลาะกัน

  4. เก็บไว้เป็น favorite แล้วค่ะ จะเข้ามาเป็นกำลังใจนะคะ
    หลายเดือนผ่านมา ศึกษาเรื่องธรรมมากขึ้น ตอนนี้ฝึกดูจิตค่ะ ยังไม่ถึงไหน แต่ก็ต้องขยัน “ธรรมไม่ยาก ยากตรงไม่ทำ”

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s