การคิดอย่างเป็นระบบ

7 พฤษภาคม 2552

โครงการฝึกอบรมเพื่อพัฒนาทักษะการทำงาน สำหรับบุคลากรคณะวิทยาศาสตร์ รุ่นที่ 1 วันนี้ฟังการบรรยาย เรื่อง “ความคิดเชิงระบบ”

ตัวเองมีความสับสนกับคำศัพท์ พวกคำว่า System Thinking และคำว่า Systematic Thinking … ไปค้นหาข้อมูลเพิ่มเติม จึงพบว่า Systems Thinking คือ การคิดเชิงระบบ คิดและเข้าใจในภาพรวมทั้งระบบ มองเห็นภาพรวม (Big Picture) สามารถเชื่อมโยงสิ่งต่างๆ เข้าด้วยกันได้ ประเภท “เด็ดดอกไม้สะเทือนถึงดวงดาว” หรือ Butterfly Effect … เป็นวินัยข้อที่ 5 (The Fifth Discipline) ของวินัย 5 ประการ ตามทฤษฎีของ Peter Senge เพื่อนำไปสู่การเป็นบุคคลเรียนรู้และองค์การแห่งการเรียนรู้ (สังเกตว่าของแท้ System ต้องเติม s ด้วยนะ)

ส่วน Systematic Thinking คือ การคิดอย่างเป็นระบบ แบบครบวงจร (Loop) PDCA คิดอย่างมีหลักการ มีการจัดระเบียบ คิดอย่างเป็นกระบวนการ และคิดอย่างมีเหตุผลในเชิงวิทยาศาสตร์

  • คิดแบบเป็นองค์รวม (Holistic) : หากแบ่งครึ่งระบบออกเป็น 2 ส่วน จะไม่ได้ 2 ระบบย่อย แต่จะทำลายระบบ (เปรียบเสมือน แบ่งควาย 1 ตัวออกจากกัน จะไม่ได้ควาย 2 ตัว)
  • คิดเป็นเครือข่าย (Network)
  • คิดเป็นลำดับชั้น (Hierarchy)
  • คิดแบบมีปฏิสัมพันธ์ต่อกัน (Interaction) : การเปลี่ยนแปลงของระบบย่อย จะมีผลต่อระบบใหญ่ด้วย แบบ Feedback to Relationship
  • คิดอย่างมีขอบเขต (Boundary)
  • คิดอย่างมีแบบแผน (Pattern)
  • คิดอย่างมีโครงสร้าง (System Structure)
  • คิดอย่างมีการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง (Adaptation)
  • คิดเป็นวงจรป้อนกลับ (Feedback-Loops)

เทคนิคแบบต่างๆ ที่ใช้ในการช่วยคิด

  • ใช้รูปแบบความคิด Mind Set ให้เป็นประโยชน์
  • ใช้แผนภูมิก้างปลา (Fish-bone Diagram)
  • ใช้แผนภูมิความคิด Mind Maps
  • ใช้คำถาม 5W2H
  • เปลี่ยนมุมมองปัญหา และอย่ายึดติดกับขอบเขตปัญหา

fish-bone

5W2H

  1. WHAT : กำลังทำอะไรอยู่
  2. WHY : ทำไมต้องทำ
  3. WHERE : ทำไมต้องทำที่นี่ ที่อื่นไม่ได้หรือ
  4. WHEN : ต้องทำเมื่อไหร่
  5. WHO : ใครต้องเป็นคนทำ คนอื่นทำได้ไหม
  6. HOW : ทำอย่างไร มีวิธีอื่นดีกว่าไหม
  7. HOW MUCH : เสียค่าใช้จ่าย งบประมาณเท่าไหร่

ฟังบรรยายเรื่องความคิด (Thinking) มาหลายครั้งแล้ว แต่บอกตรงๆ ว่า อยากเรียนเรื่อง “หยุดคิดให้จิตเงียบ” .. มากกว่า

10 thoughts on “การคิดอย่างเป็นระบบ

  1. เก็บไว้เป็น favorite แล้วค่ะ จะเข้ามาเป็นกำลังใจนะคะ
    หลายเดือนผ่านมา ศึกษาเรื่องธรรมมากขึ้น ตอนนี้ฝึกดูจิตค่ะ ยังไม่ถึงไหน แต่ก็ต้องขยัน “ธรรมไม่ยาก ยากตรงไม่ทำ”

  2. ดีๆๆๆคับ
    ถ้าทุกคนคิดอย่างเป็นระบบ
    ก็คงไม่ต้องทะเลาะกัน

  3. สนใจเรื่องการคิดอย่างเป็นระบบเหมือนกันครับ
    ไม่ทราบว่ามีแหล่งข้อมูลหรือ web ที่แนะนำที่จะศึกษาเรื่อง Systems Thinking กับ Systematic Thinking
    ส่วนเรื่องเทคนิคเคยศึกษามาบ้างและมีใช้อยู่บ้างเหมือนกัน

  4. คิดแบบมีปฏิสัมพันธ์ต่อกัน (Interaction) ช่วยอธิบายให้ได้หน่อยได้ไหมค่ะ หาไม่เจอเลย -____- หาหัวข้อเรื่องนี้ยากมาก ช่วยหน่อยนะค่ะ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s