ระบบสารสนเทศชุมชน (Community Informatics)

ระบบสารสนเทศชุมชน (Community Informatics -CI) เป็นศาสตร์ที่นำเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารมาใช้ในการศึกษาวิจัยเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมภายในชุมชน เป็นระบบสารสนเทศที่มุ่งสร้างความเข็มแข็งให้กับชุมชน ให้ประชาชนสามารถบริหารจัดการตนเอง แก้ไขปัญหาในชีวิตประจำวัน มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ลดช่องว่างทางสังคม บริหารจัดการสิ่งแวดล้อมให้น่าอยู่ และสนับสนุนให้มีการพัฒนาที่ยั่งยืน

มีการสร้าง ศูนย์การเรียนรู้ชุมชน เปิดให้บริการสาธารณะ เพื่อให้ทุกคนในชุมชนสามารถเข้าถึงสารสนเทศได้อย่างทั่วถึง โดยเรียกชื่อต่างๆกัน เช่น Telecentre, public internet access center, village knowledge center, infocenter, community technology center เป็นต้น การบริการระบบสารสนเทศชุมชน มี 3 รูปแบบคือ 1) Back-up service เป็นแหล่งข้อมูลอ้างอิงสำหรับชุมชน 2) Direct service มีเจ้าหน้าที่คอยบริการ 3) Self service ประชาชนบริการตนเอง ส่วน ข้อมูลชุมชน (Community profiling) ได้แก่ ข้อมูลสถิติด้านประชากร ข้อมูลด้านเศรษฐกิจสังคม ข้อมูลเกี่ยวกับปัญหาในท้องถิ่น และข้อมูลที่เป็นมุมมองในชุมชน (จากสื่อมวลชนท้องถิ่น ข้อมูลจากบุคคล)

ขั้นตอนการวิจัยเพื่อพัฒนาระบบสารสนเทศชุมชน
การพัฒนาระบบ จะเป็นการพัฒนาระยะยาว ใช้เวลา 2-3 ปี แบ่งเป็น 3 ระยะ ดังนี้

  • ระยะที่ 1 กำหนดวิสัยทัศน์ของชุมชน วิเคราะห์ความต้องการสารสนเทศของประชาชนในชุมชน และออกแบบระบบสารสนเทศชุมชนโดยใช้กระบวนการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Design)
  • ระยะที่ 2 การพัฒนาระบบสารสนเทศ (Information system) โดยใช้กรอบแนวคิดในการพัฒนาระบบแบบวงจรชีวิต System Development Life Cycle (SDLC) จัดทำข้อมูลชุมชน รวมทั้งจัดหาสถานที่และวิธีการเข้าถึงสารสนเทศ
  • ระยะที่ 3 การจัดหาและพัฒนาองค์กรในชุมชน ให้มารองรับการดำเนินงานของระบบสารสนเทศชุมชนที่พัฒนาขึ้น เพื่อบำรุงรักษาให้ระบบสารสนเทศชุมชนมีความต่อเนื่องและยั่งยืน

การประเมินระบบสารสนเทศชุมชน
Dara O’Neil (2002) ได้เสนอแนวทางการประเมินผลไว้ 5 ประการ คือ

  1. Strong democracy ประเมินความเข้มแข็งของประชาธิปไตยในชุมชน
  2. Social capital ประเมินทุนทางสังคม
  3. Individual empowerment ประเมินการกระจายอำนาจลงสู่บุคคล
  4. Sense of community ประเมินความเป็นชุมชน
  5. Economic development opportunities ประเมินโอกาสของการพัฒนาทางเศรษฐกิจ

ปัจจุบันมีวารสารที่เกี่ยวกับระบบสารสนเทศชุมชนโดยตรงด้วย ชื่อว่า The Journal of Community Informatics และมีมหาวิทยาลัยต่างๆซึ่งสนใจงานวิจัยทางด้านนี้ เช่น Community Informatics Initiative http://www.cii.uiuc.edu และ The Centre for Community Networking Research http://www.ccnr.net

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s