ประเด็นและทิศทางการวิจัยทางสารสนเทศศาสตร์ (2)

[ เขียนต่อจากตอนที่ 1 ]
สัมมนาทางวิชาการ เรื่อง ประเด็นและทิศทางการวิจัยทางสารสนเทศศาสตร์ ที่ หลักสูตร Information Science ของ มสธ. จัดขึ้น เมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2554

ผศ.ดร.พิมพ์รำไพ เปรมสมิทธ์ ได้พูดถึงประเด็นปัญหาการวิจัยในสาขาสารสนเทศศาสตร์ พร้อมยกตัวอย่างงานวิจัยและดุษฎีนิพนธ์ที่เกี่ยวข้อง โดยแบ่งประเด็นเป็น

  • พฤติกรรมสารสนเทศ (information behavior) ซึ่ง Bates ได้ให้ความจำกัดความเอาไว้ชัดเจนมากว่าคือ many ways in which human beings interact with information, in particular, the ways in which people seek and utilize information ซึ่งมีทั้ง ความต้องการสารสนเทศ (need) การแสวงหาสารสนเทศ (seeking) ผู้ใช้ และการใช้สารสนเทศ (use) แหล่งสารสนเทศ และอุปสรรค เป็นงานวิจัยพวก task analysis ของคนในสาขาวิชาชีพต่างๆ และผูกกับสถานการณ์ ตัวอย่างที่น่าสนใจมาก คือดุษฎีนิพนธ์ของ ดร. ทรงพันธุ์ เจิมประยงค์ เรื่อง the transition of worldviews: collective information behavior during the 2006 Thai coup d’etat.
  • การศึกษา (LIS Education) เป็นประเด็นวิจัยที่ศึกษาเกี่ยวกับหลักสูตร บัณฑิต การประกันคุณภาพ การศึกษาต่อเนื่อง ตัวอย่างงานวิจัย เช่น What makes a quality Ph.D. program in library and information sciences?
  • Bibliometrics / Infometrics / Scientometrics เป็นแนววิจัยที่มีพื้นฐานจาก citation analysis เพื่อดูแนวโน้มงานวิจัย เป็นตัวชี้วัดคุณภาพ วัด scientific production, scientific output ตัวอย่างงานวิจัย เช่น Research collaboration between countries, universities and individuals
  • Information Management ใช้ในภาคธุรกิจ ได้แก่ aiding business strategy, corporate information resources, information resource management, online information systems, organizational aspects เน้นศึกษาภายในองค์กร
  • Information Literacy skill รวมทั้งเรื่อง ความสามารถในการใช้เครื่องมือ (tool literacy), computer competency, digital divide งานวิจัยเรื่องนี้ในประเทศไทยไม่ค่อยก้าวหน้าเท่าไหร่ ส่วนใหญ่มองแต่เรื่องมาตรฐาน ยึดตามมาตรฐานของต่างชาติ ไม่มีการพัฒนา model ในบริบทของเราเอง จับประเด็นวิจัยยาก

ส่วนประเด็นอื่นๆก็มี เช่น บริการสารสนเทศในองค์กรต่างๆ ทรัพยากรสารสนเทศ การจัดเก็บและค้นคืนสารสนเทศ การจัดการองค์การสารสนเทศ ซึ่งปัจจุบัน มุ่งไปศึกษาสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ และใช้ ICT เป็นเครื่องมือเป็นส่วนใหญ่ รวมทั้งการศึกษา human-computer interaction (HCI) ให้ผู้ใช้เป็นศูนย์กลาง (user-centric) รวมทั้ง การจัดการความรู้ (KM) องค์กรแห่งการเรียนรู้ (LO) ห้องสมุดดิจิทัล (DL) ซึ่งเป็นงานวิจัยที่คาบเกี่ยวกันหลายศาสตร์ โครงการวิจัยด้าน digital library มักจะได้ทุนวิจัยจำนวนมาก โดยเฉพาะจาก NSF มีความร่วมมือระหว่าง LIS กับ computer science มานาน แต่ประเทศไทยเรา ต่างคนต่างทำ ประเด็นวิจัยยังค่อนข้างเล็ก ไม่สามารถลงลึกได้

3 thoughts on “ประเด็นและทิศทางการวิจัยทางสารสนเทศศาสตร์ (2)

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s