Google MOOC – Advanced Power Searching

Advanced Power Searching เป็น Google MOOC ตอนที่ 2 เมื่อผ่านหลักสูตรแรก คือ Power Searching มาแล้ว ตอนที่ 2 นี้ โจทย์จะยากและซับซ้อนมากขึ้น เทคนิคการสืบค้นมีรายละเอียดมากขึ้น สามารถดูสรุปเทคนิคต่างๆ ได้ตามตารางนี้เลยค่ะ

Screen Shot 2559-03-12 at 5.57.37 PM.png

Operators

  • Wildcard operator   ตัวอย่างเช่น ต้องการทราบว่าประเทศต่างๆ มีการเฉลิมฉลองในเทศกาลต่างๆ อย่างไร  ให้ค้นว่า [“how * is celebrated in *”] เช่น how Christmas is celebrated in China, how halloween is celebrated in Poland เป็นต้น
  • Number range operator  ระบุให้ค้นเฉพาะช่วงเวลา [1900..2000] หรือตัวเลข เช่น  [1075..1700 paser printer]
  • AROUND operator ให้ค้นหาคำทั้งสองที่อยู่ห่างกันโดยมีคำอื่นคั่นไม่เกิน 3 คำ [Daniel Russell AROUND(3) Google]
  • Finding related pages ค้นหาเว็บไซต์อื่นๆ ที่มีเนื้อหาใกล้เคียงกัน  [related:census.gov]
  • Operator combinations การค้นโดยใช้ตัวเชื่อมหลายๆ ชนิด รวมกัน เช่น  filetype, minus operator, wildcard, OR เป็นต้น
    • [filetype:pdf -site:nasa.gov apollo 1990..1991]
    • [filetype:doc OR filetype:pdf]
  • Using site structure (การระบุให้ค้นเฉพาะภายในเว็บไซต์ ด้วยคำสั่ง inurl:  ค้นหาคำนั้นในชื่อ URL intext: ค้นหาคำนั้นในเว็บเพจ และ intitle: ค้นหาคำนั้นในชื่อเรื่อง)
    • [site:google.com/insidesearch/searcheducation inurl:map]
    • [google intext:“search literacy”]
    • [site:nasa.gov filetype:pdf intitle:ultralight]

Additional Google Properties

  • Google มีบริการต่างๆ สำหรับค้นสิ่งพิมพ์ทางวิชาการ ข้อกฎหมาย สิทธิบัตร หนังสือ ข่าว ได้แก่ Google Scholar, Legal Scholar (Case Law), Google Patents, Google News, Google Books

Advanced Search Tools

  • Gaining an international perspectives 
    • คำที่ค้นอาจต้องใช้ภาษาของประเทศนั้นๆ เพื่อความเหมาะสมและสอดคล้องกับวัฒนธรรมของแต่ละประเทศ
    • ใช้บริการ Google domain ของประเทศต่างๆ ซึ่งบางประเทศอาจมีบริการหลายภาษา เช่น  [goole India] [google Hong Kong]
    • คลิกที่ icon รูปฟันเฟือง (gear icon) ที่อยุ่ด้านขวาของจอภาพ เลือกภาษาที่ใช้ในเมนูต่างๆ ของ google ด้วยคำสั่งเปลี่ยนภาษา language
    • เลือกคำสั่ง  advanced search และจำกัดผลการค้นด้วย
      • language  (ภาษาที่เขียนภายในเพจ)
      • region (ประเทศหรือภูมิภาคที่ตีพิมพ์)
    • ใช้บริการแปลภาษา ด้วย [Google Translate]
  • Filtering content by creative commons licenses
    • การค้นหาข้อมูลหรือภาพที่ไม่มีลิขสิทธิ์ ให้คลิกที่ icon รูปฟันเฟือง (gear icon) ที่อยุ่ด้านขวาของจอภาพ เลือกคำสั่ง  advanced search และจำกัดผลการค้นด้วย usage rights
  • Search Settings
    • การปรับหรือกำหนดค่าพิเศษต่างๆ ให้คลิกที่ icon รูปฟันเฟือง (gear icon) ที่อยุ่ด้านขวาของจอภาพ เลือกคำสั่ง Search settings เพื่อกำหนดค่าต่างๆ เช่น เปิด SafeSearch เพื่อกรองภาพที่ไม่เหมาะสม เปิดให้มีเสียงพูดโต้ตอบขณะใช้คำสั่ง Search by voiceเปิดให้แสดงประวัติการค้นหรือ search history กำหนดจำนวนผลการค้นที่แสดงต่อหนึ่งหน้า  เป็นต้น
  • Verbatim and double quote
    • การค้นหาวลีที่เฉพาะเจาะจง ให้ใส่เครื่องหมาย “…” คร่อมคำ หรือเลือกใช้คำสั่ง Search tools และเปลี่ยนจาก all results มาเป็น Verbatim mode ซึ่งหมายถึง สั่งค้นคำต่อคำ ตามตัวอักษร
  • Searching your own web history
    • คลิกที่ icon รูปฟันเฟือง (gear icon) ที่อยุ่ด้านขวาของจอภาพ เลือกคำสั่ง History ซึ่งจะเก็บรวบรวมและวิเคราะห์ประวัติการใช้งาน google ของเรา เป็นข้อมูลส่วนตัว
  • Filtering images (advanced)
    • ค้นหาภาพด้วยคำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง จาก Google Images
    • คลิกคำสั่ง Search tools และจำกัดผลการค้นภาพที่ได้ ด้วยคำสั่ง Size (ขนาด), Color (สี), Type (ชนิดของภาพ), Time (ช่วงเวลา), Usage rights (ลิขสิทธิ์และสัญญาอนุญาต)
  • Custom search engine
    • การจัดทำระบบสืบค้นข้อมูลเฉพาะภายในเว็บไซต์ที่เราสร้างขึ้นด้วย Custom search engine (CSE)  เราสามารถสร้างกล่องสืบค้นสำหรับเว็บไซต์ของเราได้เอง โดยเข้าไปที่เว็บไซต์ https://cse.google.com/cse/
  • Google Alerts
    • การสร้างระบบการแจ้งเตือนข่าวใหม่จากเว็บไซต์ที่เราสนใจติดตาม ให้เข้าไปที่เว็บไซต์ [Google alerts]

Refining Searches

  • Context terms
    • การใช้ context term เสริมในชุดคำค้น จะช่วยขยายบริบทหรืออธิบายชนิดของแหล่งข้อมูลที่เรากำลังมองหา อาจเป็นคำที่ปรากฎอยู่ในบริเวณ title, caption, tags หรือเป็นข้อความในเว็บเพจ
    • ตัวอย่างเช่น ค้นภาพใน google images  [solar panels figure OR graph OR chart]
    • ค้นภาพที่เป็นแผนภูมิ [ship sail diagram]
    • ระบุ filetype: หรือ site: ในคำค้น
    • ค้นในฐานข้อมูล หรือจดหมายเหตุ (archives) [accidents in the home database OR “data base”]
  • Reverse dictionary
    • ในกรณีที่ไม่แน่ใจในคำศัพท์ที่จะค้น ให้ใช้พจนานุกรมประเภท [reverse dictionary] พิมพ์อธิบาย concept เพื่อค้นหาคำ เป็นการค้นย้อนจากความหมายของข้อความไปหาคำศัพท์ จากนั้น ใช้คำสั่ง [define … ] เพื่อตรวจสอบ definition ของคำศัพท์นั้นจาก google ให้ชัดเจนอีกครั้งหนึ่ง
  • Using contextually appropriate language
    • การเลือกคำศัพท์ที่จะค้น ควรคำนึงถึงความเหมาะสมในแต่ละบริบทด้วย เนื่องจากการใช้ภาษาและวัฒนธรรมในแต่ละยุคสมัยมีการเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา อาจต้องใช้ encyclopedia ดูคำศัพท์เก่าๆ ที่เป็น historical name หรือใช้ reverse dictionary เข้าช่วย รวมทั้งคำนึงถึงมุมมองด้านวัฒนธรรมการใช้ภาษาของแต่ละประเทศ
    • ตรวจสอบคำค้นด้วย Google Books Ngram Viewer https://books.google.com/ngrams ซึ่งจะแสดงกราฟแนวโน้มของความนิยมใช้คำหรือวลีนั้นและปรากฎในหนังสือในแต่ละช่วงปีที่ผ่านมา
  • Identifying common language
    • การตั้งคำถามในการค้น ควรคำนึงถึงสไตล์การเขียนที่มักปรากฏบ่อยๆ ในหน้าหนังสือพิมพ์ ข่าว นิตยสาร ที่เรียกว่าเป็น common language  แล้วนำมาประยุกต์เป็นคำค้น ตัวอย่างเช่น
      • <business> was founded in <year>
      • <number> percent of children are <condition>
      • <term 1> called <term 2> เช่น ถามว่า [white radish japanese cuisine called] คำตอบคือ daikon
  • Google trends
    • ดูแนวโน้มของการค้น google ในแต่ละปี ว่า คนทั่วโลกหรือในแต่ละประเทศนิยมค้นคำว่าอะไรกันบ้าง รวมทั้งการสะกดคำ โดยใช้ [google trends] ตัวอย่างเช่น ค้นแนวเพลง hiphop, rap จาก [google trends] จะพบว่า นิยมเขียนคำว่า hip hop มากกว่า hiphop

 Search Strategies

  • Matching resources to searches
    • การค้นโดยระบุแหล่งข้อมูลหรือ colletions สำคัญและเหมาะสม ตัวอย่างเช่น ต้องการค้นวิธีการปะชุนถุงเท้า ควรหาในวิดีโอ [How to darn sock site:youtube.com] หรือระบุแหล่งข้อมูลให้ค้นจาก map collections, image collections, databases, library special collections เป็นต้น
  • Using your social networks
    • ถามคำถามเข้าไปในเครือข่ายของเรา เช่น ใน google+ หรือใน gmail group หรือ post คำถามเข้าไปใน forum ต่างๆ ให้คนอื่นช่วยแนะนำคำตอบ
  • Specialization and Generalization
    • การค้นเพื่อตอบโจทย์ที่ซับซ้อนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ต้องคิดนอกกรอบ โดยคำนึงถึงคำอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องและมีความหมายกว้างกว่า (broader term) หรือแคบกว่า  (narrower term) ด้วย นอกเหนือจากการนึกถึงคำพ้อง (synonyms) ซึ่ง google จะหาให้โดยอัตโนมัติอยู่แล้ว รวมทั้งการค้นหาคำอื่นๆ ที่มีความหมายใกล้เคียงกัน (related terms) ซึ่งผู้เขียนเว็บเพจอาจจะใช้
  • Comparing multiple sources
    • ใช้หลักการค้นแบบสามเส้า Triangulating เพื่อหาหลักฐานจากแหล่งข้อมูลอย่างน้อย 3 แห่ง มาช่วยยืนยัน ว่าข้อค้นพบเป็น “common knowledge”
    • หาข้อมูลจากแหล่งต่างๆ ที่ให้ข้อมูลเหมือนกัน สำหรับการค้นหัวข้อเดียวกัน  (the same information on the same topic)
    •  และอย่าลืมค้นหาความคิดเห็นในมุมมองที่แตกต่าง ที่มีต่อหัวข้อเรื่องนั้นๆ ด้วย

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s