ไปดูงาน Entrepreneurship ที่สิงคโปร์ (ตอน 5)

ถานที่แห่งที่ 5 : SUTD (Singapore University of Technology and Design)

วันที่ 10-11 พฤศจิกายน 2559 ได้ติดตามคณะผู้บริหารมหาวิทยาลัยมหิดล ไปศึกษาดูงานด้าน Entrepreneurship and Innovation Ecosystems ที่ประเทศสิงคโปร์ วันแรก ได้ไปดูงาน 3 แห่ง คือ 1) NTUitive Pte Ltd.  2) A*STAR ETPL  และ 3) ACSEP, NUS Business School สำหรับวันที่สอง ดูงาน 2 แห่ง คือ NUS Enterprise และ SUTD (Singapore University of Technology and Design) มหาวิทยาลัยแห่งใหม่ล่าสุดของประเทศสิงคโปร์

อย่างไรก็ตาม การดูงานในครั้งนี้ ไม่ได้มีโอกาสไป IP intermediary (IPI Singapore) เนื่องจาก สถานที่ค่อนข้างคับแคบไม่สามารถรับรองคณะผู้ดูงานได้ทั้งหมด ดังนั้น คณะดูงานกลุ่ม BUS2 จึงได้นั่งรถรอบสิงคโปร์ sight seeing ฆ่าเวลาไปพลางๆ ก่อน ในระหว่างที่รอเวลาที่กลุ่ม BUS1 เสร็จจากการดูงานที่  IPI จากนั้นจึงเดินทางต่อไปยังมหาวิทยาลัย SUTD

เมื่อเดินทางไปถึง SUTD (Singapore University of Technology and Design) อธิการบดีมหาวิทยาลัย Prof. Thomas Magnanti  ได้มากล่าวต้อนรับ พร้อมแนะนำมหาวิทยาลัย

STUD เป็นมหาวิทยาลัยแห่งใหม่ล่าสุดของสิงคโปร์ ที่มีความร่วมมือกับมหาวิทยาลัย  MIT  หลักสูตรและการวิจัยด้านการออกแบบ (design) เป็น multi-disciplinary มี 4 เสาหลัก ตามความต้องการของตลาดแรงงานในโลกแห่งอนาคต ได้แก่  1) Engineering Product Development  2)  Engineering System Design 3)  Information Systems Technology Design 4)  Architecture and Sustainable Design

stud.jpg

แนวทางผลิตบัณฑิตสร้างความแตกต่างจากมหาวิทยาลัยอื่นๆ โดยใช้หลัก Q not Q (Quality not Quantity)  กระตุ้นให้นักศึกษา go beyond the book knowledge, to apply it to solving problems และ “Make a difference to the world”  STUD ไม่ได้สอนตามหลักสูตรวิศวกรรมศาสตร์และสถาปัตยศาสตร์เหมือนที่อื่น แต่มุ่งเน้นไปยัง 3 เรื่อง คือ “Product” “System” และ “Design”  ไม่สอนให้ลงลึกและแคบอย่างเดียว และไม่ใช้วิธี inside-out approach แต่สอนให้มองกว้าง แบบองค์รวมก่อน แล้วจึงค่อยลงลึก โดยใช้ outside-in approach

STUD.jpg

นักศึกษาปริญญาตรีเรียนจบภายใน 3 ปี อัตราส่วนนักศึกษาต่ออาจารย์ คือ 11:1  ห้องเรียนมีอุปกรณ์ครบครันสำหรับการเรียนแบบ active learning โต๊ะเก้าอี้ติดล้อทุกตัวเพื่อปรับย้ายได้ มีเครื่องฉาย projector พร้อมจอ 7 ชุด ปลั๊กไฟพร้อมเสียบอุปกรณ์ และมี 3D printer ทุกห้องเรียน

ได้มีโอกาสแวะไปชมห้องสมุดของ STUD ด้วย ที่นี่เน้นทรัพยากรอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลัก มีฐานข้อมูลทางวิชาการทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศกรรมศาสตร์ และการออกแบบ ทุกชนิด แต่ยังคงนิยมใช้ตัวเล่มหนังสือที่เป็น core textbooks มีอุปกรณ์ ipad  และ kindle ให้นักศึกษายืม และจัดพื้นที่ภายในห้องสมุดแบบ learning space

การดูงานด้าน Entrepreneurship and Innovation Ecosystems ในครั้งนี้ ทำให้เห็นแนวโน้มและทิศทางของการศึกษาและการวิจัยประเทศสิงคโปร์ได้อย่างชัดเจน มหาวิทยาลัยหลักของประเทศสิงคโปร์ อย่าง NUS, NTU และ STUD กำลังพากันมุ่งหน้าไปสู่ความเป็น  Entrepreneurship โดยจัดบรรยากาศและสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อความคิดสร้างสรรค์ นวัตกรรม ของอาจารย์ นักศึกษา และบุคลากร เพื่อให้การศึกษาและการวิจัยสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในแก้ปัญหาของประเทศ และของโลกได้อย่างแท้จริง

อย่างไรก็ตาม จะเห็นได้ว่า มหาวิทยาลัยมหิดลของเรา กำลังมุ่งเป้าไปทางทิศทางนี้เช่นกัน เป็นการเดินทางตามรอยคำสอนของสมเด็จพระราชบิดา และตามปรัชญาของมหาวิทยาลัย คือ  “True Success is not in the Learning, but in its application to the benefit of mankind.” ความสำเร็จที่แท้จริงอยู่ที่การนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ เพื่อประโยชน์สุขของมวลมนุษยชาติ 

ผู้สนใจติดตามอ่านบันทึกการศึกษาดูงาน ครบทั้ง 5 ตอน ขอเชิญคลิกที่  Link ต่อไปนี้ค่ะ

ไปดูงาน Entrepreneurship ที่สิงคโปร์ (ตอน 1) http://wp.me/p9hp9-1SA

ไปดูงาน Entrepreneurship ที่สิงคโปร์ (ตอน 2) http://wp.me/p9hp9-1Vl

ไปดูงาน Entrepreneurship ที่สิงคโปร์ (ตอน 3) http://wp.me/p9hp9-1WI

ไปดูงาน Entrepreneurship ที่สิงคโปร์ (ตอน 4) http://wp.me/p9hp9-1Xz

ไปดูงาน Entrepreneurship ที่สิงคโปร์ (ตอน 5) http://wp.me/p9hp9-1ZR

ประมวลภาพบรรยากาศของคณะดูงาน  (.m4v) http://bit.ly/2f5auuv

ประมวลภาพบรรยากาศของคณะดูงาน (.mp4) http://bit.ly/2g2GpjS

Advertisements

ไปดูงาน Entrepreneurship ที่สิงคโปร์ (ตอน 4)

ถานที่แห่งที่ 4 : NUS Enterprise – มหาวิทยาลัย National University of Singapore

วันที่ 10-11 พฤศจิกายน 2559 ได้ติดตามคณะผู้บริหารมหาวิทยาลัยมหิดล ไปศึกษาดูงานด้าน Entrepreneurship and Innovation Ecosystems ที่ประเทศสิงคโปร์ วันแรก ได้ไปดูงาน 3 แห่ง คือ 1) NTUitive Pte Ltd.  2) A*STAR ETPL  และ 3) ACSEP, NUS Business School สำหรับวันที่สอง สถานที่แรกที่จะได้ดูงาน คือ NUS Enterprise มหาวิทยาลัย National University of Singapore

Screen Shot 2559-11-12 at 5.05.32 PM.png

Prof. Poh Kham WONG ผู้อำนวยการ NUS Entrepreneurship Centre ให้การต้อนรับ และนำชมสถานที่โดยรอบ เป็นพื้นที่เรียนรู้ร่วมกันในลักษณะของ co-working space ที่เรียกว่า “The HANGER”

THE HANGER by NUS Enterprise … Where the entrepreneurial journeys take flight.

ยอมรับว่า เป็นบรรยากาศแห่งการเรียนรู้จริงๆ ผู้คนที่นี่เป็นนักวิจัยและผู้ประกอบการเข้ามาสนทนาพูดคุยกัน มีร้านกาแฟ มีห้องประชุมสัมมนากลุ่มย่อย สังเกตเห็นได้ชัดว่า คนที่มาทำงานในมหาวิทยาลัยชั้นนำระดับโลกอย่าง NUS ล้วนเป็นผู้ที่มีความสามารถ หลายคนเป็นนักวิจัยที่เดินทางมาจากประเทศต่างๆ ทั่วโลก และได้รับการชักชวนให้มาทำงานที่สิงคโปร์ โดยได้รับเงินเดือนและค่าตอบแทนสูง มีสิ่งอำนวยความสะดวกครบครัน และที่สำคัญคือเป็นประเทศที่มีความปลอดภัยสูง

NUS Enterprise มีภารกิจดำเนินงาน 3 ด้าน คือ 1) Generating Pipelines : เพิ่มมิติด้านความเป็นผู้ประกอบการเข้าไปตลอดเส้นทางการเรียนการสอนและการวิจัย ของอาจารย์ นักศึกษา รวมทั้งศิษย์เก่า  2) Supporting Start-ups : สร้างบรรยากาศที่จะฟูมฟักคนรุ่นใหม่ให้มีกระบวนการทางความคิดแบบผู้ประกอบการ และทำธุรกิจได้ 3) Cultivating Innovation : จัดกิจกรรมต่างๆเพื่อส่งเสริมการเกิดนวัตกรรมและ entrepreneurship เช่น การจัดงานแสดงสินค้าและนวัตกรรม  InnovFest UnBound  การจัดงานประกวด  DBS-NUS Social Venture Challenge Asia  การจัดตั้ง Industry Liaison Office เพื่อทำหน้าที่บริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญา และประสานความร่วมมือกับภาคธุรกิจ การจัดทำพื้นที่  incubation space ทั้งแบบที่เป็น on campus (The HANGER) และ off campus (BLK71) เป็นต้น

BLK71  (Block 71) เป็น coworking, events and community space ที่มีชื่อเสียงโด่งดังมาก จากเดิมเป็นตึกโรงงานเก่าๆ ได้นำมาแปรสภาพ ทำเป็นพื้นที่ทางธุรกิจ ปัจจุบันมีบริษัท start-up เข้ามาตั้งอยู่เป็นจำนวนมาก

 

 

 

 

ไปดูงาน Entrepreneurship ที่สิงคโปร์ (ตอน 3)

ถานที่แห่งที่ 3 : Asia Centre for Social Entrepreneurship & Philanthropy (ACSEP), NUS Business School

วันที่ 10-11 พฤศจิกายน 2559 ได้ติดตามคณะผู้บริหารมหาวิทยาลัยมหิดล ไปศึกษาดูงานด้าน Entrepreneurship and Innovation Ecosystems ที่ประเทศสิงคโปร์ สถานที่แห่งแรกที่ได้ไปดูงานคือ NTUitive Pte Ltd.  สถานที่แห่งที่ 2 คือ A*STAR ETPL  ส่วนสถานที่แห่งที่ 3 คือ ACSEP, NUS Business School

เมื่อเดินทางไปถึง NUS Business School คณะผู้บริหารของสถาบันพากันมาต้อนรับคณะของเราอย่างอบอุ่นมาก คณาจารย์ของที่นั่นเป็นคนเก่งที่มาจากหลากหลายประเทศ ทั้งสิงคโปร์ ฮ่องกง ไต้หวัน จีน ยุโรป อเมริกา และมีอาจารย์คนไทยด้วย และหลังจากที่ Vice Dean ได้กล่าวต้อนรับและให้ข้อมูลเกี่ยวกับหลักสูตรและงานวิจัยของที่นี่แล้ว Dr. Weina Zhang, Research Director ของโครงการ  ACSEP ได้มาเล่ารายละเอียดเกี่ยวกับกิจกรรมด้านการวิจัยและพัฒนาวิสาหกิจเพื่อสังคม (Social Enterprise) ของสถาบันให้พวกเราฟัง

Screen Shot 2559-11-12 at 4.41.15 PM.png

วิสาหกิจเพื่อสังคม (Social Enterprise) เป็นกิจการที่ไม่ได้หวังผลกำไรเป็นหลักเหมือนธุรกิจทั่วไป แต่เป็นการประกอบกิจการเพื่อช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาสและเพื่อความยั่งยืนของสังคมชุมชน  โครงการ ACSEP  จัดประชุมวิชาการ  International Symposium on Social Entrepreneurship เป็นประจำทุกปี มีทุนวิจัยให้นักศึกษาระดับปริญญาตรีและปริญญาโทออกไปทำวิจัยและสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับองค์กรต่างๆ ทางด้านวิสาหกิจเพื่อสังคมและองค์กรการกุศลจากทั่วโลก รวมทั้งประเทศไทยด้วย

screen-shot-2559-11-12-at-4-14-50-pm

งานวิจัยที่นี่ ทำอย่างจริงจังมาก เมื่อปี 2016 ได้เคยสำรวจความคิดเห็นของชาวสิงคโปร์ทั้งประเทศ ถึงความรับรู้และความเข้าใจ คำว่า Social Enterprise ในลักษณะของ Public Perception Survey ผลปรากฎว่าชาวสิงคโปร์ยังไม่ค่อยเข้าใจความหมายของวิสาหกิจเพื่อสังคมว่าคืออะไรสักเท่าไหร่  นอกจากนั้น เมื่อปี 2015 เคยไปจัด workshop ที่กรุงเทพมหานคร เรื่อง Social Impact Assessment ให้กับสำนักงานสร้างเสริมกิจการเพื่อสังคมแห่งชาติ (สกส.) หรือ Thai Social Enterprise Office (TSEO)  ซึ่งทำงานภายใต้แผนงานของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)  ด้วยเช่นกัน

อย่างไรก็ตาม เพิ่งทราบข่าวว่า สกส. ได้ปิดสำนักงานไปแล้วเนื่องจากสิ้นสุดงบประมาณ และรอให้พระราชบัญญัติส่งเสริมวิสาหกิจเพื่อสังคม ประกาศใช้  (ปัจจุบันราชกิจจานุเบกษาว่าด้วยการยกเว้นภาษี “วิสาหกิจเพื่อสังคม” ประกาศแล้ว ที่เว็บไซต์ http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2559/A/076/13.PDF)

ไปดูงาน Entrepreneurship ที่สิงคโปร์ (ตอน 2)

ถานที่แห่งที่ 2 : บริษัท Exploit Technologies Pte Ltd. (ETPL), Agency for Science, Technology and Research (A*STAR) 

วันที่ 10-11 พฤศจิกายน 2559 ได้ติดตามคณะผู้บริหารมหาวิทยาลัยมหิดล ไปศึกษาดูงานด้าน Entrepreneurship and Innovation Ecosystems ที่ประเทศสิงคโปร์ สถานที่แห่งแรกที่ได้ไปดูงานคือ NTUitive Pte Ltd.  ส่วนสถานที่ที่ 2 คือ A*STAR ETPL ซึ่งตั้งอยู่บนตึก ในย่าน research and development complex ของประเทศสิงคโปร์ ที่เรียกว่า Fusionopolis

CEO ของ A*STAR ETPL ได้มากล่าวต้อนรับ และแนะนำข้อมูลเบื้องต้นของประเทศสิงคโปร์ ทำให้เรารู้ว่า ประเทศนี้มีประชากรแค่ 5.5 ล้านคน พื้นที่ขนาดเพียงแค่ 718 ตารางกิโลเมตร แต่อัตราการอ่านออกเขียนได้ของประชากร สูงถึง 96.7%

สิงคโปร์มีนโยบายสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขัน หรือที่เรียกว่า RIE (Research, Innovation and Enterprise) และตั้งเป้าในปี 2020 หรือ RIE2020 โดยสนใจเทคโนโลยี 4 เสาหลัก  คือ 1) Advanced Manufacturing and Engineering (AME) 2) Health and Biomedical Sciences (HBMS) 3) Services and digital Economy (SDE) และ 4) Urban Solutions and Sustainability (USS) ซึ่งเป็นการจัดการผังเมืองและพื้นที่ใช้สอยเพื่อความยั่งยืนของประเทศสิงคโปร์

Screen Shot 2559-11-12 at 3.19.55 PM.png

A*STAR  หรือ  Agency for Science, Technology and Research ทำหน้าที่สนับสนุนงานวิจัยและพัฒนาของประเทศสิงคโปร์ โดยมีบริษัท  ETPL ทำหน้าที่ถ่ายทอดเทคโนโลยีไปสู่ภาคเอกชน  ตามสโลแกนที่ว่า “From Mind To Market” ที่ A*STAR  มีบุคลากรจำนวนมากกว่า 5,400 คน ส่วนใหญ่เป็นนักวิจัย วิศวกร และนักวิทยาศาสตร์สาขาวิชาต่างๆ ซึ่งมาจากหลากหลายประเทศ จำนวนกว่า 60 ประเทศ นอกจากนั้นยังเป็นหน่วยงานให้ทุนสนับสนุนการศึกษาในลักษณะของ A*STAR Graduate Academy (A*GA) อีกด้วย วันที่ไปดูงาน ภายในตึกมีการออกบูธแสดงสินค้าและผลิตภัณฑ์ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีกันอย่างมากมายคึกคักเลยทีเดียว

ถ้าเทียบกับบ้านเรา หน่วยงานที่ทำงานคล้ายๆ A*STAR ETPL น่าจะเป็น สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ หรือ สวทช  แต่ถ้าดูจากระบบนิเวศของการวิจัยประเทศสิงคโปร์ ตามสไลด์แผ่นนี้แล้ว จะเห็นว่า เขาทำอย่างเป็นระบบครบทั้งประเทศจริงๆค่ะ

ASTAR.jpg

ไปดูงาน Entrepreneurship ที่สิงคโปร์ (ตอน 1)

วันที่ 10-11 พฤศจิกายน 2559 ได้ติดตามคณะผู้บริหารมหาวิทยาลัยมหิดล ไปศึกษาดูงานด้าน Entrepreneurship and Innovation Ecosystems ที่ประเทศสิงคโปร์ การไปครั้งนี้ นับเป็นโอกาสดีที่ได้เห็นบรรยากาศของจริง และได้แนวคิดจากมหาวิทยาลัยชั้นนำระดับโลก เพื่อนำมาปรับใช้กับมหาวิทยาลัยในประเทศไทย แต่ที่สำคัญคือ ปรับวิธีคิดของตนเอง เพื่อรับมือกับความเปลี่ยนแปลงของโลกในอนาคต คณะผู้ดูงาน ประกอบด้วย ผู้บริหารมหาวิทยาลัย ทั้ง อธิการบดี รองอธิการบดี คณบดี ผู้อำนวยการ จากคณะสถาบันต่างๆ ที่มาจากหลากหลายสาขาวิชา เนื่องจากเวลามีจำกัด สถานที่ดูงานมีมาก จึงจำเป็นต้องแยกย้ายไปดูงานเป็นกลุ่ม ดังนั้น การรับรู้ มุมมอง สิ่งที่เห็น และแนวคิดอาจแตกต่างกัน บันทึกนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ซึ่งมีพื้นฐานด้าน Entrepreneurship น้อยกว่าเพื่อน อาจจดจำความรู้กลับมาได้เพียงบางส่วน แต่ยินดีที่จะแบ่งปันค่ะ

สถานที่แห่งที่ 1 : NTUitive Pte Ltd.  อาคาร Innovation Center มหาวิทยาลัย Nanyang Technological University 

Screen Shot 2559-11-12 at 12.02.57 PM.png

ภาพที่ 1 : ไปยืนถ่ายภาพที่หน้า THEATRE @The NEST หนึ่งในบรรยากาศสร้างเสริมระบบนิเวศที่เอื้ออำนวยต่อความคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรมของอาจารย์ นักวิจัย และนักศึกษา ที่นี่มีกิจกรรมมากมายหลายอย่างที่ช่วยสร้างเครือข่ายความร่วมมือให้เกิดการเรียนรู้ร่วมกัน ตัวอย่างเช่น Pitchstop Cafe,  Lunch Movie Series, กิจกรรม MakanNight และการจัดงาน Hack-a-thons เป็นต้น

คณะผู้ดูงานได้รับฟังบรรยายจาก CEO ของบริษัท NTUitive และการนำเสนอประสบการณ์ของ CEO บริษัท NANOSUN ซึ่งประสบความสำเร็จในการใช้ nanofiber membrane จากกระบวนการ 3D printer ในการผลิต clean water & clean energy และบริษัท EndoMaster ที่ใช้มือหุ่นยนต์เข้าไปกำจัดก้อนมะเร็งในทางเดินอาหารโดยไม่ต้องผ่าตัด สังเกตวิธีการนำเสนอแบบ pitching idea ของ CEO บริษัททั้ง 3 ท่าน ช่างเต็มเปี่ยมไปด้วยพลังและความเชื่อมั่นต่อการนำผลงานวิจัยมาใช้ประโยชน์ในการแก้ปัญหาอย่างจริงจัง ทำให้ผู้ฟังตื่นเต้นตามไปด้วย

บริษัท NTUitive เป็น business incubator ของมหาวิทยาลัย NTU ที่ประสบความสำเร็จมาก ที่นี่มีจำนวน license สิทธิเทคโนโลยี ประมาณ 82 รายการ มีบริษัท start-up ของนักศึกษา 25 บริษัท และบริษัท spin-off ของอาจารย์ มากถึง 12 บริษัท  มีรายวิชา entrepreneurship ให้นักศึกษาเลือกเรียน มีทุน  intership programme สำหรับนักศึกษาปี 1-3 ให้ออกไปหาประสบการณ์เป็นผู้ประกอบการ start up ในต่างประเทศ มีบรรยากาศสิ่งแวดล้อมและสิ่งอำนวยความสะดวกที่สามารถดึงดูดให้มีคนเก่งมากๆ มารวมตัวกัน โดยเฉพาะนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยชั้นนำระดับแนวหน้าจากทั่วโลก มาทำงานให้ที่นี่แบบ full time  จึงคิดว่าน่าจะเป็นที่มาของความสำเร็จค่ะ

Screen Shot 2559-11-12 at 1.53.34 PM.png

ภาพที่ 2 : ตรงข้ามกับอาคาร Innovation Center เป็นสถานที่ตั้งของ NTU Learning Hub อาคารศูนย์เรียนรู้รูปทรงประหลาด เป็น learning space ข้างในเต็มไปด้วยห้อง box-like lecture rooms, tutorial rooms  ข้างบนมีห้องสมุด ข้างล่างมีห้องอาหาร ถือเป็น flagship building ของมหาวิทยาลัย

ได้ MOOC Certificates มา 5 ใบแล้ว

วันที่ 22 ตุลาคม 2559 : กลับมาเขียนบล็อกอีกครั้งหลังจากห่างเหินไปนาน 6 เดือน เพราะย้ายที่ทำงาน วันนี้ฤกษ์ดี มีความภาคภูมิใจในความเพียรพยายามของตนเอง ที่อดทนเรียน MOOC วิชาที่ไม่คุ้นเคย ไม่เคยเรียนมาก่อน นั่นคือ วิชาการเตรียมตัวเป็นผู้ประกอบการ  (Entrepreneurship) ไม่คิดว่าจะสอบผ่าน แต่ในที่สุดก็ผ่าน คะแนนออกมาไม่ดีนัก คงต้องพยายามต่อไปค่ะ

ช่วงนี้ เป็นช่วงที่พสกนิกรชาวไทยทั้งประเทศพากันโศกเศร้า แสดงความไว้อาลัยต่อการเสด็จสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 13  ตุลาคม 2559) จึงขอตั้งจิตอธิษฐานเพื่อถวายเป็นพระราชกุศลว่า จะปฏิบัติตามรอยพระบาทของพระองค์ท่าน ในเรื่องของวิริยะ หรือความเพียร (Perseverance)  ขอบันทึกไว้ว่า เมื่อวานนี้ ได้รับประกาศนียบัตร การเรียนรู้ด้วยตัวเอง ผ่านระะบบ MOOC วิชา Entrepreneurial Opportunities: making ideas fly เป็น MOOC ใบที่ 5   โดยหาเวลาว่างจากการทำงาน (ที่หาไม่ค่อยจะได้) ลงทะเบียนเรียนไปเรื่อยๆ ต่อเนื่องมานานถึง 5 ปี และคิดว่าจะเรียนต่อไป

นี่เป็นภาพประกาศนียบัตรทั้ง 5 ใบที่ได้รับค่ะ เผื่อจะสร้างแรงบันดาลใจ เรื่อง Life-long Learning ให้ใครได้บ้าง

 

screen-shot-2559-10-21-at-11-40-37-pmscreen-shot-2559-10-22-at-9-28-08-am

 

screen-shot-2559-10-22-at-9-38-14-amscreen-shot-2559-10-22-at-9-29-19-amscreen-shot-2559-10-22-at-9-29-01-am